Obezitenin Nedenleri Neler?

Obezite alınan enerjinin harcanan enerjiden fazla olmasıy la oluşur. Bunu genetik faktörler, metabolizma hızı, iştah, gıda ya ulaşabilme, davranışsal faktörler, fiziksel aktivite durumu, kültürel faktörler gibi çeşitli durumlar oluşturur.

1. Eksojen şişmanlık (mutat şişmanlık)

(Bütün şişmanların %90'ı)

- Kalıtsal faktörler:

Hipotalamik iştah ayarı ile ilgili (Beyinde)

Termogenez ile ilgili

Kas liflerinin türü ile ilgili

Fizik hareketliliğe eğilim ile ilgili

- Çevresel faktörler Eğitim ve alışkanlıklar

Besin bulma kolaylığı ve bulunan besin türü

Sosyal yaşantının teşvikleri ve gerekleri

Alkol

İlaçlar

Hareketliliğin azalması

Doğumlar ve emzirmeler

Stres

2. Hipotalamik ve dismorfik şişmanlıklar

- Tümör

- Granulom (tüberküloz, sarkoidoz, mantar enfeksiyonu…)

- İltihap

- İskemi

- Işınlama

- Cerrahi

- Prader-Villi sendromu

- Laurance-Moon-Biedl-Bardet sendromu

- Fröhlich sendromu

- Cohen sendromu

- Carpenter sendromu

- Alström-Hallgren sendromu

- Beckwith-Wiedemann sendromu

3. Endokrin kökenli şişmanlıklar

- İnsülinoma ve Nesidioblastosis

- Tedavide aşırı insülin ve oral antidiabetik kullanılması

- Hipotiroidizm

- Cushing sendromu

Şişmanlığın başlıca nedeni yenilen besinlerdir. Yani fazla kalori alınması ve alınan bu kalorinin harcanamamasıdır. Ba zal metabolizmaları yavaş olanlar daha kolay kilo alırken bazal metabolizmaları hızlı olanlar ise alamaz.

Bazal metabolizma hızı nedir? Bunu belirleyen nedir? Nasil hesaplanır?

Bazal metabolizma vücudumuzun dinlenmesi esnasında organlarımızın çalışması ve hayatımızı idame ettirebilmesi için gerekli olan enerjidir. Bu genetik olarak ve kas yapımızla oran tılı olarak belirlenir. Bazı cihazlar bunu otomatik olarak hesap lar veya formülle de bulunabilir.

BMH = RMR = Bazal Metabolizma hızı

Erkek: (900+ 10x kg ) x fizik aktivite katsayısı

Kadın: (700+ 7 x kg ) x fizik aktivite katsayısı

Fizik aktivite katsayısı:

Sedanter hayat:1.2

Orta derecede aktif: 1.5

Çok aktif: 1.8

Örnek: 90 kg bir erkek, orta aktif ise bazal metabolizma hı zı ne kadardır?

900 + 900 = 1800 x 1.5 = 2700 kilokalori

Kilo alımını kolaylaştıran ilaçlar var mıdır?

Evet.

-Glukokortikoidler (Kortizoller)

-Aspirin ve türevleri

-Bazı antiromatizmal ilaçlar

-Hormon preparatları (Östrojen, megestrol asetat, tamoksifen)

-İştah açıcılar

-İnsülin

-Oral antidiabetikler (Sülfonilüre, tiazolidinedionlar) = Şeker hapları

-Trisiklik antidepresanlar (Amitriptilin), MAO inhibitörleri= Depresyon ilaçları

-Lityum

-Bazı antipsikotikler (Fenotiazinler, butirifenonlar) = Sinir ilaçları

-Antikonvilzanlar (Valproik asit, karbamazepin) = Sara ilaç ları

-Doğum kontrol hapları (Son dönemdeki düşük hormon se viyeliler daha az yapar)

-Antimigren ve antihistaminikler = Migren ve alerji ilaçları

-Siproheptadin (Serotonin antagonisti)

-Beta blokerler = Kalp ilaçları

-Antineoplastikler (Fluorourasil, siklofosfamit) = Kanser ilaçları

Obezite için risk faktörleri nelerdir?

-Fiziksel aktivitede azalma

-Beslenme alışkanlıkları (atıştırma = fast food)

-Yaş

-Kadın cinsiyet

-Evlilik

-Doğum sayısı

-Menapoz yaşı

-Irksal farklılıklar

-Eğitim düzeyi

-Sigarayı bırakma

-Alkol alımı

Obezite kalıtsal olabilir mi?

Obezite %25-40 oranında kalıtsal nedenlerle gelişir. Polige-niktir. En az 12 genetik lokus saptanmıştır. Tek gen mutasyo-nu nadirdir.

Bugünkü obezite patogenezi düşüncesi nedir?

Genetik yük

Yeme davranışı ve miktarı

Termogenezi belirleyen merkezi sinir sistemi Yağ dokusundan hipotalamusa gelen sinyallerdeki bozuk luklar (Leptin ve insülin)

Obeziteyi artıran veya azaltan hormonlar hangileridir?

Kortizol ve insülin yağların depolanmasına (şişmanlık), bü yüme hormonu (GH) ve testosteron ise yağların mobilizasyo-nuna (yağ yakma) neden olur.

Stres obezite ilişkisi nasıldır?

Stres ile sempatik sistem uyarılır ve hipertansiyon olur

Kortizol artışı olur buna bağlı olarak GH ve seks hormonla rı düşer ve adipoz doku artar.

Kortizol direk gıda alımını artırır.

Leptine dirençli obezite gelişir.

Fizyolojik seviyedeki stres ile CRH ve ACTH (Kortizolün ön hormonları, beyinden salgılanır) artarak iştahı baskılarken, fiz yolojik seviyeden daha fazla streste artan endorfin nedeniyle iştah artar, libido azalır.

Obezlerde endorfin düzeyi yüksek bulunmuştur.

Ebeveynin obez olması çocukların erişkin yaşta obez olmasına neden olur mu?

Evet. Obezite gelişme riski normal anne ve baba ile %10 iken, bir ebeveynin obez olması ile %40, iki ebeveynin obez ol ması ile %80 olduğu kabul edilir.